Angst is dichterbij dan we denken. Niet alleen in grote, spannende momenten, maar juist in het alledaagse: dat gesprek dat je uitstelt, die mail die je blijft herschrijven of het ongemakkelijke gevoel wanneer je eigenlijk ‘nee’ wilt zeggen, maar toch ‘ja’ antwoordt. We praten er liever niet te veel over, terwijl vrijwel iedereen het herkent.
In deze eerste blog van een achtdelige reeks nemen Rob Hermsen en Peggy Bouchoms je mee in de wereld van die alledaagse angst. Vanuit hun boek Bang omdat het kan!, onderdeel van een bijzonder vierluik met ook een podcastserie, muziekalbum en theatervoorstelling, laten zij zien dat angst geen zwakte is, maar juist een richtingaanwijzer naar wat voor jou belangrijk is. Niet door angst weg te drukken, maar door te leren bewegen mét spanning, twijfel en onzekerheid.
Over hoe angst dichterbij is dan je denkt en waarom dat helemaal niet erg is
Angst zit in het gewone leven
Van het woord angst zijn de meeste mensen niet erg gediend, hebben wij gemerkt bij onze begeleiding van mensen. Angst is zo’n woord waar we het liever zo min mogelijk over hebben. We willen met zelfvertrouwen overkomen, stevig, krachtig, in controle. Angst past daar niet zo goed bij, dat voelt zo kwetsbaar. En toch is het er. Niet alleen op grote, zichtbare momenten, maar juist in het gewone leven.
Er hangt spanning onder die vergadering waarin je iets belangrijks te zeggen hebt. Het hurkt achter dat mailtje dat je eindeloos blijft herschrijven. Het duwt je ongemerkt naar uitstel van dat lastige gesprek, terwijl je weet dat het eigenlijk nodig is. Of het schuilt in het moment waarop je ‘ja’ zegt, terwijl je ergens vanbinnen een duidelijke ‘nee’ voelt. Het zijn kleine momenten, bijna onopvallend, maar ze zeggen vaak iets groters.
Deze blogpost is de eerste van acht. We lopen met deze blogposts door acht lagen heen die we hebben gemaakt rondom Bang omdat het kan! Deze eerste is gebaseerd op het eerste hoofdstuk uit ons boek Bang omdat het kan!, hoe je groots kunt zijn met je angst. En het vormt ook de insteek voor de eerste aflevering van bijbehorende podcast en het eerste lied. En, waarom ook niet, we hebben er ook een theatervoorstelling over gemaakt: Bang omdat het kan!. In de eerste scène komt zonder een spat twijfel naar voren dat iedereen, inclusief wijzelf, bang is. Zuchtend en steunend komen we op.
Huis-, tuin- en keukenangsten
Die veelvoorkomende bangigheden noemen wij ‘huis-, tuin- en keukenangsten’. Niet omdat ze klein zijn, maar omdat ze zo alledaags zijn. Ze horen bij het leven zoals het zich elke dag afspeelt. Iedereen kent ze. Alleen praten we er zelden over. En juist daardoor kunnen ze ongemerkt veel invloed krijgen, zeker als je ze lange tijd uit de weg gaat met allerlei manieren die je kunnen doen wegdrijven van belangrijke dingen in je leven.
In ons boek werken we deze alledaagse angsten uit in verschillende thema’s. In de podcast hoor je hoe dat klinkt in gesprekken en voorbeelden uit de dagelijkse praktijk. En in de liedjes voel je wat er vaak onder zit, soms rauw, soms herkenbaar, soms met een knipoog.
Onze manier van kijken is niet zomaar ontstaan. Wij zijn Registerpsychologen en het fundament ligt in twee psychologische stromingen: Acceptance & Commitment Therapy (ACT), met Relational Frame Theory (RFT) als theoretische onderlegger, en Voice Dialogue, gebaseerd op de Psychology of Selves. ACT helpt om ruimte te maken voor lastige gedachten en gevoelens en in die ruimte te bewegen richting wat belangrijk is, terwijl Voice Dialogue zichtbaar maakt hoe verschillende ‘subpersonen’ in ons invloed hebben op ons gedrag. Samen vormen ze de basis onder dit hele project. We hebben er het derde deel van het boek volledig aan gewijd.
Wat we doen met angst
Als angst opkomt, gebeurt er meestal iets automatisch. Je angstsysteem grijpt in. Dat zorgt dat je inhoudt, uitstelt, vermijdt, of juist harder gaat werken, meer controleren, feller reageren. Allemaal begrijpelijke manieren om strijd aan te gaan met ongemakkelijke gevoelens en gedachten. En eerlijk is eerlijk: het werkt. Tenminste, voor even. Je voelt opluchting, rust, misschien zelfs een klein gevoel van controle.
Maar vaak zit daar ook een prijs aan. Je hebt niet gezegd wat je wilde zeggen. Je hebt iets laten liggen dat eigenlijk belangrijk voor je is. Of je hebt gehandeld op een manier die niet helemaal klopt met wie je wilt zijn. Zo kan angst, heel subtiel, mee gaan sturen in hoe je leeft en werkt. In onze theatervoorstelling maken we dit zichtbaar op het podium. Daar zie je letterlijk hoe angst ons gedrag kan overnemen, soms pijnlijk herkenbaar, soms confronterend, maar gelukkig het vaakst met humor.
Herkennen in plaats van oplossen
Het gaat niet om het wegnemen van angst, dat is onmogelijk. Het gaat om het leren herkennen ervan. Om het moment waarop je merkt: hé, hier gebeurt iets. Dit voelt spannend. Misschien is dit wel angst. Zonder dat je het meteen hoeft weg te duwen of te veranderen.
Alleen al dat opmerken kan iets verschuiven. Er ontstaat een beetje ruimte. Je hoeft niet meer automatisch mee in de eerste impuls van je innerlijke angstmanagers. Je kunt even blijven staan bij wat er is, en misschien een richting inslaan die waarde voor je heeft.
Je bent niet de enige
Misschien nog wel het belangrijkste: je bent niet de enige die bang is. De momenten die jij spannend vindt, zijn voor vrijwel iedereen herkenbaar. Gegarandeerd. De manieren waarop jij ermee omgaat, ook. Angst hoort bij het leven. Bij werk, bij relaties, bij keuzes die ertoe doen.
En juist door dat te zien, kun je ruimte maken voor je gebibber, onzekerheden, kritische stemmen in je hoofd, spanning. Omdat je merkt: oh, dus zo werkt dat bij mij. En dat is precies waar het begint.
Wil je hier verder in duiken?
- Lees meer in het boek Bang omdat het kan! Hoe je groots kunt zijn mét je angst.
- Luister naar de eerste podcastaflevering
- Beluister het bijbehorende lied
- Of ervaar het live in de theatervoorstelling Bang omdat het kan!
Vier luiken, één boodschap: je hoeft niet minder bang te worden om meer te gaan leven: bangomdathetkan.nl
Door: Rob Hermsen. Samen met Peggy Bouchoms ontwikkelde hij het vierluik Bang omdat het kan!, bestaande uit een theatervoorstelling, podcastserie, muziekalbum en het boek waarin zij hun psychologische vakkennis en creatieve drijfveren samenbrengen.
