In Van rennen naar kiezen onderzoekt Albert Goldsteen hoe drukte, verantwoordelijkheid en voortdurende beweging ons steeds verder kunnen afbrengen van wat we werkelijk belangrijk vinden. Niet omdat we te weinig discipline hebben, maar omdat we te weinig expliciete keuzes maken. In deze preview lees je de krachtige inleiding van een boek over eigenaarschap, richting kiezen en de moed om stil te staan in een wereld die voortdurend vraagt om doorgaan.
Wat is onderbeslist zijn?
Van rennen naar kiezen is geen boek over efficiënter werken. Daar zijn al veel goede boeken over geschreven. Dit boek bestaat omdat ik zie dat we het maken van keuzes steeds vaker uitbesteden aan systemen, boeken, trainingen en coaches. Wat we vaker missen, is de bereidheid om zelf te kiezen. Zodra het werk schuurt of je agenda overloopt, ligt de oplossing voor het oprapen: een nieuw boek, een coach, een training, een tool. Iets wat helpt om het beter te organiseren. Intussen stel je een fundamentelere vraag uit: wat wil ík eigenlijk kiezen?
We zijn vaak niet overbelast. We zijn onderbeslist.
Onderbeslist zijn betekent niet dat je niets doet. Het betekent dat je veel doet zonder expliciet te besluiten wat je niet langer doet. at je beweegt zonder positie in te nemen. Dat je verantwoordelijkheid draagt, maar zelden vastlegt waar jouw grens ligt. Onderbeslistheid is geen gebrek aan daadkracht. Het is het vermijden van verlies: van zekerheid, van erkenning, van controle. Zolang je blijft bewegen, hoef je niet te voelen wat kiezen kost.
Mijn boek gaat over het terughalen van eigenaarschap. Over de beweging van reageren naar creëren. Over opnieuw leren kiezen, midden in de drukte van je werk en leven. Het volgt drie bewegingen: van drukte als reflex, naar onderbeslistheid als patroon, naar volwassen kiezen als positie.
Mijn eigen ervaring is dat je enorm veel kunt optimaliseren en toch de verkeerde kant op kunt bewegen. Efficiëntie maakt je beter in doorgaan, maar zegt weinig over richting. Je kunt hard werken, overzicht houden en resultaten boeken, terwijl je ondertussen steeds verder afdrijft van waar je eigenlijk naartoe wilt. Het maken van keuzes is een vaardigheid die veel mensen nauwelijks expliciet hebben ontwikkeld. Sterker nog, ik ontmoet opvallend veel slimme en betrokken mensen die hier moeite mee hebben. Richting bepalen in werk en leven vraagt iets anders dan efficiëntie, discipline of een goed systeem.
Als mentor werk ik met mensen die verantwoordelijkheid nemen: leiders, ondernemers, bestuurders en professionals. Het zijn mensen met een volle agenda, betekenisvol werk en een stevige rol. Aan de buitenkant lijken ze goed te functioneren. Toch schuurt het patroon waarin ze terecht zijn gekomen. Ondanks hun inzet en goede intenties is doorgaan ongemerkt belangrijker geworden dan kiezen.
Als je rent, kom je altijd ergens. De vraag is alleen of dat ook de plek is waar je naartoe wilt.
Wat ik in mijn boek onderzoek, zie ik dagelijks terug in hoe mensen hun werk organiseren. Veel mensen weten heel goed hoe ze hun dagen vol kunnen krijgen. Dat doen ze door vergaderingen in te plannen, mails weg te werken, af te stemmen, te organiseren en op te lossen. Meestal lukt dat ook nog behoorlijk goed. De agenda loopt. Het werk wordt gedaan. Aan de buitenkant functioneert het, maar aan de binnenkant kraakt het. Omdat je blijft dragen wat er op je afkomt. Omdat anderen daarop blijven bouwen. En omdat je zelden echt stilstaat bij de vraag of dit nog klopt.
Drukte is verraderlijk. Drukte beschermt je. Ze beschermt je tegen twijfel. Tegen conflict. Tegen teleurstelling. Tegen de confrontatie dat kiezen altijd iets kost. Zolang je rent, hoef je niet te voelen wat je verliest. Dit mechanisme noem ik in dit boek de ‘drukteparadox’. Drukte houdt je bezig en daarmee stel je kiezen uit. Dit boek gaat over wat er gebeurt wanneer ‘doen’ vanzelfsprekend wordt en ‘kiezen’ naar de achtergrond schuift. En over wat er mogelijk wordt wanneer je dat patroon doorbreekt.
Rennen werkt
Zolang je blijft bewegen, krijg je bevestiging. Je bent nodig. Je lost dingen op. Je houdt de boel draaiende. Dat geeft voldoening. Op korte termijn werkt het. Rennen werkt ook sociaal. Wie doorgaat, geldt als betrokken. Wie meebeweegt, als professioneel. Druk zijn is zelden verdacht; het wekt vertrouwen.
Rennen doet nog iets anders: je stelt er een keuze mee uit. Zolang je in beweging blijft, hoef je niet expliciet te besluiten of je nog de juiste richting opgaat. De agenda vult zich vanzelf. Twijfel krijgt geen ruimte, omdat er geen pauze is waarin hij kan ontstaan. Beweging werkt verdovend. Ze houdt vragen op afstand die om richting vragen.
Zo blijft alles draaien, terwijl jij daar niet bewust voor kiest. Dat maakt rennen aantrekkelijk. Het levert erkenning op en voorkomt ongemak. Maar het vertelt je niets over richting. Je komt vooruit, zonder te weten waarheen. Dat je dit doet, komt niet voort uit een persoonlijk tekort of een karaktereigenschap. Het is gedrag dat werkt in een omgeving die drukte beloont. Doorgaan voelt veiliger dan stilstaan. Presteren eenvoudiger dan herijken.
Wat er verloren gaat
Je verliest geen baan, geen status, geen verantwoordelijkheden. Alles blijft doordraaien. Wat je verliest als je blijft rennen, zie je pas later. Wat ik steeds opnieuw zie, is dat wat ooit een bewuste keuze was, langzaam een herhaling uit gewoonte wordt. Daardoor raak je los van de vraag of het nog klopt. Je agenda blijft vol, maar je betrokkenheid verschuift van kiezen naar reageren. Dat gebeurt zelden door één verkeerde beslissing, maar door het uitblijven van besluiten. Zo kun je jaren functioneren zonder nog expliciet richting te bepalen.
En dan komt het moment waarop de vraag zich aandient: Wat blijf jij doen om niet te hoeven kiezen?
‘Gaan we nu reflecteren? Ik haat reflecteren’
Aan het begin van een sessie met een directieteam was het nog onrustig. Iemand klapte zijn laptop half open om ‘nog even snel’ een mail te versturen. Twee anderen stonden in de deuropening een operationeel probleem af te ronden. Iedereen was aanwezig, maar niemand was er echt. Toen het stil werd en de stoelen werden aangeschoven, zei een van de directeuren: ‘Gaan we nu reflecteren? Ik haat reflecteren.’
Ze zei het zakelijk. Alsof ze wilde zeggen: laten we vooral doorgaan met wat werkt. Ze was scherp, ervaren en resultaatgericht. Iemand die mentaal gezien een ‘lopende to-dolijst’ was. Dat zie ik vaak bij mensen bij wie het systeem nog functioneert. Doorgaan voelt veilig, omdat het bevestigt wat je al kunt. Het houdt je op bekend terrein. Stilstaan vraagt iets anders. Het vraagt ‘verdraagkracht’: het vermogen om vragen toe te laten die nog geen antwoord hebben. Om even niet te weten wat de juiste volgende stap is. En precies daar haken veel mensen af. Dat doen ze vaak omdat ze het moment waarin niets vastligt, liever vermijden.
Voor wie is ‘Van rennen naar kiezen’ ?
- Lees je dit terwijl je eigenlijk iets anders zou moeten doen?
- Weet je al wat je zou moeten laten, maar stel je dat uit?
- Ben je vooral bezig met wat er van je gevraagd wordt?
- Zeg je vaker ‘ja’ dan je vooraf van plan was?
- Voelt stoppen ongemakkelijker dan doorgaan?
- Heb je het gevoel dat je veel doet, maar weinig kiest?
Als deze vragen iets raken, dan herken je het patroon.
Voor veel mensen is rennen geen bewuste keuze meer, maar een reflex. Dat zie je terug in tempo, volle agenda’s, controlebehoefte en het steeds verder aanscherpen van systemen. Het werkt … tot het moment waarop je voelt dat dit niet langer de weg is. Dat het tijd wordt om weer uit te zoomen en zelf richting te kiezen.
Je hoeft jezelf niet te vinden
Je kunt jaren zoeken naar wie je bent. Naar je potentieel, je drijfveren of die ene kwaliteit die alles verklaart. Maar wat als dat zoeken je juist weghoudt van kiezen? Wat als je niet hoeft te ontdekken wie je bent, maar zelf vorm kunt geven aan wie je wordt door de keuzes die je maakt? In mijn boek nodig ik je uit om minder te zoeken en meer te kiezen.
Kiezen vraagt iets. Het vraagt dat je accepteert dat niet alles kan. Dat sommige deuren dichtgaan wanneer je er een opent. Dat je mensen soms teleurstelt. Dat je tempo verlaagt om helder te worden. Volwassen kiezen betekent ook verlies verdragen.
Bron: Van rennen naar kiezen – Druk zijn is geen strategie
Door: Albert Goldsteen is ondernemer en mentor voor leiders, ondernemers en professionals. In zijn werk ontmaskert hij drukte als systeem en onderbeslistheid als verborgen patroon. Hij helpt mensen vertragen zonder stil te vallen en sturen zonder harder te rennen. Van rennen naar kiezen is het resultaat van jaren praktijkervaring en minstens zoveel zelfonderzoek.
