Meegaan in de plannen van een ander
In hoeverre heb jij de neiging om mee te gaan in plannen van anderen? Bijvoorbeeld: jouw echtgenoot heeft voorgesteld om te gaan kamperen in de buurt van het vakantiehuis van een goede vrienden in Frankrijk. Je hebt er een paar dagen van afgesnoept voor een leuk hotel, maar nu het zover is vraag je je af: wilde ik eigenlijk wel naar Frankrijk? Had ik niet liever willen zeilen in Friesland of wandelen in Oostenrijk? Nu zit je een aantal avonden aan de wijn bij vrienden. Heel gezellig, maar je had juist behoefte aan wat meer natuur en beweging.
Anchoring
Dit fenomeen van het meegaan met een ander, noemt men anchoring in de onderhandelingsleer. Het kan door een wederpartij heel bewust ingezet worden, door bijvoorbeeld als eerste een bedrag voor de aankoop van een auto of een fiets te noemen. Voor je het weet zit je om dat getal heen te draaien zonder je af te vragen of die auto of fiets het waard is. In de kern is dat hetzelfde als het meegaan in het vakantieplan.
Heb je deze neiging, dan kan dat behoorlijk vergaande consequenties hebben. Je woont eigenlijk te ver van je werk omdat je man dat boerderijtje zo leuk vond. Of je ging een jaar mee naar het buitenland – één groot avontuur – maar het gaf wel een gat in je CV.
Afleiding van wat jíj wil
Op zich genomen zijn dit allemaal leuke ideeën van je partner, maar het kan erg afleiden van waar je zelf mee bezig wilde zijn. En nu heb ik voorbeelden uit de privésfeer genoemd naast de aankoop van bijvoorbeeld een fiets. Maar ook op je werk kan je dit overkomen. Een teamleider vraagt of je de zomervakantie wilt opnemen begin of eind augustus en dus kies je een van de twee. Maar wilde je niet liever eind september weg, zodat je het ook kon combineren met een cursusweek?
In al deze voorbeelden zul je onvoldoende tijd hebben genomen voor de vraag; wat wil ík?
Kijk nu eens voor je uit en bedenk: in welke situaties speelde dit? Privé of op het werk? Pak je pen en schrijf drie situaties op. Het kan zelfs iets simpels zijn als dat je altijd met die ene vriendin afspreekt op een door haar uitgezochte locatie.
Daarna dan de vraag: hoe ga je dit in het najaar anders doen?
Concreet: hoe ga je het anders doen?
Ga je, om tijd te winnen, eerst een vraag stellen? Bij de autoverkoop kan dat zijn: waarop baseer je dat bedrag? Of bij het Frankrijk-plan doe je een tegenvoorstel: ‘Leuk idee, laten we het er dit weekend over hebben. Misschien kunnen we ieder drie bestemmingen gaan verzinnen’. En bij het kiezen van je verlofperiode kun je vragen: ‘waarom in augustus?’ Of: ‘wanneer moet je mijn antwoord hebben?’
Doorzien dat je het doet
Kortom, je moet jezelf een strategie aanleren om niet direct achter het anker van een ander aan te duiken. Het belangrijkste is echter dat je eerst doorziet dat je dit doet. Of misschien beter; dat je leert zien dat een ander dit doet om jou op een bepaalde plek te krijgen.
Zoals Cruijff het al zei; je gaat het pas zien als je het doorhebt.
Door: Christ’l Dullaert
Christ’l Dullaert is jurist en rechtsfilosoof. Al meer dan twintig jaar traint ze vrouwen in female‑leadershipprogramma’s, in Nederland maar ook in het Midden-Oosten en Noord‑Afrika. Met haar scherpe blik, humor en diepgaande expertise helpt ze vrouwen hun invloed te vergroten en met meer zelfvertrouwen te onderhandelen – in hun werk én in het dagelijks leven.
