Over powerplay in de vakantie (en wat je daarin over jezelf kunt leren)
Ik begon Stap uit Powerplay tijdens een vakantie in Thailand twee jaar geleden. Mijn gezin, de zon, olifanten en tropische stranden. En ik, kijkend hoe powerplay zich overal manifesteert (als je het eenmaal ziet, kan je het niet meer niet zien!). Neem het reserveren van een tafel. Wie stelt het restaurant voor? Wie stemt in zonder het echt te willen? Wie houdt zijn mond om gedoe te vermijden?
Powerplay houdt geen vakantie. Dat is de eerste waarheid.
Niemand is te veroordelen voor Powerplay
De tweede waarheid, en dat is de kern van mijn boek, is dat niemand daarvoor te veroordelen is. Powerplay is geen persoonlijk falen. Het is een systeemfenomeen. Het ontstaat zodra mensen met elkaar in een systeem zitten: een gezin, een team, een vriendengroep. Macht en invloed zijn daarin nooit gelijk verdeeld, en de dans die daaruit ontstaat is zo oud als de mensheid. Je kunt er niks aan doen dat het er ís. Je kunt er wél iets doen aan hoe je erin beweegt.
We dragen allemaal bij aan Powerplay
En daar begint het interessant te worden: we dragen allemaal bij aan powerplay, ook als we dat zelf niet zien. Misschien ben jij degene die altijd wat meer bepaalt dan je denkt. Of juist degene die netjes meebeweegt en ondertussen kookt van frustratie. Misschien doe je wat de situatie van je vraagt en noem je het professioneel. We hebben allemaal onze rollen; verschillende in verschillende contexten. En onze automatische rollen herhalen we, in elke vergadering, aan elke keukentafel, op elk vakantieadres, totdat we hem doorhebben.
De vakantie is daarvoor het perfecte laboratorium. Rustiger, minder verdoving door drukte, meer kans dat je voelt wat er normaal voorbijschiet. Eindelijk ruimte om te merken wat er eigenlijk speelt.
‘Hoe sterker je gevoel bij je oordeel over iemand, hoe zekerder je kunt zijn dat er ook iets van jou in meespeelt.’
Gevoel is je dashboard
De kracht van je irritatie is informatie – niet zozeer over de ander, maar over jou. Hoe sterker het gevoel bij je oordeel over iemand, hoe zekerder je kunt zijn dat er ook iets van jezelf in meespeelt. De ander als spiegel, niet als schuldige.
De vakantie-irritatiescan is simpel. Schrijf op wie je irriteert en waarom. Daarna twee vragen.
- Hoe doe ík dit wat me zo irriteert zelf, maar dan op mijn eigen manier? Of misschien; wanneer doe ik precies het tegenovergestelde, juist om dit te vermijden?
- Welke rol speel ik zelf in dit patroon?
Niet om jezelf een schuldgevoel te geven, maar om de sleutel te vinden. Want zolang het aan de ander ligt, zit je vast. Zodra je je eigen bijdrage ziet, heb je een keuze. En dat is de kern: niet doorspelen wat je altijd hebt gedaan, maar bewust kiezen voor ander gedrag. Dat is de stap uit powerplay.
Fijne vakantie.
Door: Jobbeke de Jong. Ze is organisatiepsycholoog en leidt al jaren professionals op in het coachen van teams in organisaties. Ze is oprichter van Tachles, een netwerk van samenwerkende team- en organisatiecoaches. Haar nieuwe boek Stap uit Powerplay gaat over het herkennen en doorbreken van machtsspelletjes, zodat teams effectiever, volwassener en met meer vertrouwen kunnen samenwerken. Eerder schreef ze Competente mensen incompetente teams en Beheers je!
