En, hoe is het met je eigen honderd dagen? Die vraag kreeg ik de afgelopen week een paar keer. Eerst zei ik: ze zijn nog niet begonnen. Maar dat is niet waar. Na iedere overstap begin ik opnieuw, als een startende leider. Al bijna dertig jaar koester ik die overgangen — soms lastig, soms een overlevingstocht — maar altijd vol energie. De eerste honderd dagen hebben spanning in zich, een soort make or break-gevoel. Alles ligt nog open, er zijn nog geen ingesleten olifantenpaadjes. Dat geeft ruimte om te onderzoeken.
Een lezer vroeg: heb je je eigen Survivalgids voor Leiders al opnieuw gelezen? Ik moest lachen, maar hij had gelijk. Ik schreef het boek omdat ik mijn leiderschap moest vormgeven zonder handleiding. Het zit vol vragen, praktijkvoorbeelden en ervaring. “Het hadden ook vier boeken kunnen zijn,” zei iemand. Point taken.
‘Zonder relatie geen prestatie’
Hoofdstuk 0 — Start voordat je begint — speelde zich af voor de zomer, met afscheid nemen op mijn eigen manier. Nu zit ik in hoofdstuk 1 — Zonder relatie geen prestatie. Ik verzamel ervaringen als een ontdekkingsreiziger, met verbazing en herkenning als ankers. “Als je verbazing of herkenning voelt in je team, wees dan nieuwsgierig naar waar dat van komt.”
Dus ga ik graag vroeg op pad. Ik hou ervan om te zien hoe een school opstart. De sfeer hier is goed: rust in de drukte, vertrouwen in elkaar, gastvrijheid die niet in functiebeschrijvingen staat maar wel voelbaar is. Nieuwkomers stellen vragen, er wordt gelachen. Ik herken veel, ook al ken ik deze school nog niet vanbinnen. Dat geeft vertrouwen.
Ik ben ook positief verrast. IT-collega’s komen gewoon naar je werkplek; digitale bereikbaarheid is hier duidelijk prioriteit. Een mooie basis voor mijn portefeuille digitale geletterdheid. Zolang mijn agenda nog niet volloopt, wil ik vooral kennismaken.
Waar draait de ‘relatiefase’ om?
In deze fase draait alles om contact willen maken. Mensen lopen mee, openen deuren, helpen zonder aarzeling. Een kort gesprek bij de balie levert meer op dan je denkt: kennis, oplossingen, een welkom gevoel. Een facilitaire collega geeft me spontaan een rondleiding; de school is zichtbaar klaar voor de studenten.
Op het parkeerterrein vind ik een kaart achter mijn ruitenwisser: mijn auto staat verkeerd. Professioneel, duidelijk, niet onvriendelijk. Er zijn dus ook grenzen. Hoe binnen en buiten hier bij elkaar passen, weet ik nog niet. Dat is helemaal OK.
Leer de regels als een vakman, zodat je ze kunt breken als een kunstenaar
Picasso
Steengoede vakmensen
Aan het einde van de dag ontstaat een beeld: hier willen we dat studenten steengoede vakmensen worden. De meubels van het eindexamen tonen aandacht, passie en precisie. Elk met een eigen handtekening. Op een deur las ik een citaat van Picasso: “Leer de regels als een vakman, zodat je ze kunt breken als een kunstenaar.” Het raakt me. In mijn werk is het niet anders: weten wat je doet, zodat je kunt uitleggen waarom het soms anders moet.
Mijn boek pak ik de komende weken er zo nu en dan bij. Niet lineair, maar als gereedschap om vragen te stellen en mijn eerste honderd dagen volledig te benutten. Mezelf niet als functionaris zien, maar als mens op reis. Zodat ik al die andere mensen in gelijkwaardigheid kan ontmoeten om samen verder te bouwen.
Bron: Survivalgids voor leiders
Door: Manon Ketz
