In de loop der jaren heb ik geleerd dat de grootste valkuil voor vrouwen de alledaagse hulpvragen zijn. Je wilt een ander helpen en je zegt dus makkelijk ja op een verzoek om een extra taak op je te nemen. Maar waarom is het zo erg om op hulpvragen ja te antwoorden? Het is toch logisch dat je voor collega’s klaarstaat? En als je manager vraagt om hulp, wie ben jij dan om nee te zeggen? Jurist en rechtsfilosoof Christ’l Dullaert geeft je alle ins-en-outs in dit artikel.
Draagt de klus bij aan je ontwikkeling als professional?
Veel klussen die je op je bord krijgt, zijn opdrachten die niet bijdragen aan jouw ontwikkeling als professional. En als je ze goed doet, word je dan meer gezien voor de echt interessante opdrachten? Meestal niet.
Moet je dan een nare egoïst worden? Nee, dat is niet nodig. Doorzien in welke situaties je het risico loopt ‘gebruikt’ te worden om het probleem van een ander op te lossen, dat is belangrijk. Het is geweldig als jij iets doet waar je zelf niet beter van wordt, maar jouw groep/team/gezin wel. Prima. Maar het moet wel jóúw keuze zijn. Wees je ervan bewust dat het een strategie van een ander kan zijn om jou dergelijke hulpvragen te stellen.
Zijn echte onderhandelingssituaties herkenbaar?
Deborah Kolb (Kolb & Porter, 2015; Kolb & Williams, 2023) noemt onderhandelingen over bijvoorbeeld auto’s, salaris, huizen en keukens N-Negotiations, met een hoofdletter N. De meer alledaagse kwesties op het werk – maar ook thuis – bestempelt zij als n-negotiations, met een kleine letter n dus. Dit lijkt misschien een futiel onderscheid, maar gaandeweg zul je zien dat die N-Negotiations redelijk makkelijk herkenbaar zijn: ze hebben een bepaalde structuur van loven en bieden. Bovendien wordt er op dat moment verwacht dat er een onderhandelingssituatie gaat plaatsvinden (ook al benutten de meesten die niet).
Neem de autoverkoper die zegt: ‘De auto is drie jaar oud, is gekeurd en heeft 80.000 kilometer op de teller.’ Je kunt dan vragen gaan stellen als: ‘Zitten er allweatherbanden op?’, ‘Is de auto leverbaar in een andere kleur?’, ‘Kan ik een extra reserveband krijgen?’ Je weet allebei dat je zou kunnen onderhandelen. Maar zelfs dan voelt menigeen zich ongemakkelijk.
Wat werkt bij n-negotiations
Bij de n-negotiations, oftewel bij de alledaagse situaties op het werk, is die structuur er niet. Juist die gewone gesprekken (zoals ik de n- negotiations van Kolb noem) zijn niet direct herkenbaar als onderhandelingsmogelijkheden en daardoor verwacht je niet dat je in een onderhandeling bent beland, dat blijkt ook wel uit de hiervoor genoemde hulpvragen. Een hele belangrijke stap om te nemen is dus het doorzien dat er onderhandelingsruimte is.
Bijna alle klassieke onderhandelingstheorieën (o.a. Fisher & Ury, 2022; ADR Instituut, 2019) hebben betrekking op de N-Negotiations. En een van die theorieën komt van Harvard. Deze ‘klassieke’ onderhandelingsleer kun je echter ook heel goed gebruiken voor de alledaagse, onzichtbare onderhandelingssituaties, dat wil zeggen, als je de onderhandelingsruimte gezien hebt. Hoedan? Dat leer je in mijn boek: Onderhandel voor jezelf.
Bron: Onderhandel voor jezelf
Door: Christ’l Dullaert
Christ’l Dullaert is jurist en rechtsfilosoof. Ze woonde in New York, waar ze meewerkte aan het prestigieuze Harvard Project on Negotiation. Al meer dan twintig jaar traint ze vrouwen in female‑leadershipprogramma’s, in Nederland maar ook in het Midden-Oosten en Noord‑Afrika
