Nederland is opnieuw fors gedaald in de Global Gender Gap Index van het World Economic Forum (WEF). Terwijl de Scandinavische landen, maar ook het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en Ierland in de top 10 staan, zakt Nederland met drie plaatsen naar de 46ste positie in ‘The Global Gender Gap Report 2026’. De jaarlijkse Global Gender Gap index geeft inzicht in de ongelijkheid tussen mannen en vrouwen in 145 landen, waarbij wordt gekeken naar economische participatie, toegang tot onderwijs, politieke invloed en gezondheidszorg/levensverwachting. Het Amsterdam Centre for Business Innovation van de UvA, onder leiding van prof. dr. Henk Volberda, is partnerinstituut van het WEF en verzamelde de gegevens voor Nederland.
Nederland duikelt dit jaar met 3 plaatsen van de 43ste naar de 46ste plaats en laat in vergelijking tot andere Europese landen een grote achteruitgang zien in de emancipatie van vrouwen. In Nederland is 75,0% van de genderkloof gedicht, een afname van 0,6% ten opzichte van vorig jaar. Nederland laat een lichte verbetering zien in economische participatie en kansengelijkheid, maar die vallen in het niet bij de meer grote stappen die de Scandinavische landen en landen als het Verenigd Koninkrijk maken.
Duidelijke terugval
‘Nederland behoorde tussen 2006 en 2016 vrijwel voortdurend tot de top 15, maar is de afgelopen jaren duidelijk teruggevallen’, vertelt Volberda. ‘Daarmee is Nederland veranderd van een van de voorlopers op het gebied van gendergelijkheid naar een land dat duidelijk lager staat binnen de Europese groep. Dat betekent overigens niet dat de gendergelijkheid in Nederland op alle terreinen slechter is dan in 2006. Het gaat om een relatieve ranking. Andere landen hebben sneller vooruitgang geboekt.’
Proactief emancipatiebeleid: hoe ziet dat er uit?
Volberda pleit voor een meer proactief emancipatiebeleid in Nederland met duidelijke meetbare doelstellingen om Nederland in de top 10 te krijgen. Hij denkt daarbij aan strengere wetgeving, normstellende quota voor overheidsfuncties en leidinggevende functies, meer faciliteiten voor vrouwen om terug te keren in het arbeidsproces, en een betere verdeling van zorgtaken. Een Ministerie van Vrouwenzaken zou hier volgens hem de regie in moeten voeren.
Top 10-ranking WEF Global Gender Gap Index 2026
Het wereldwijde beeld
In de 20ste editie van het Global Gender Gap Report is te zien dat wereldwijd de kloof tussen man en vrouw net als voorgaande jaren langzaam iets is afgenomen; 69,2% van de kloof is gedicht, een stijging van 0,4% ten opzichte van vorig jaar. Met dit tempo zal het nog zeker 120 jaar duren voordat volledige gelijkheid is behaald. De kloof is relatief het kleinst wat betreft toegang tot onderwijs (96,9% van de kloof is gedicht) en gezondheidszorg en levensverwachting (96,2% van de kloof is gedicht). Voor economische participatie en kansengelijkheid van vrouwen daarentegen is de kloof voor 61,7% gedicht (een lichte stijging van 0,4% ten opzichte van vorig jaar). Voor politieke invloed is er sprake van de grootste achterstand van vrouwen en is de kloof slechts voor 22,1% gedicht.
De belangrijkste bevindingen van het rapport:
- De genderkloof is marginaal afgenomen in 2026 en met dit tempo zal het pas in het jaartal 2146 volledig zijn opgeheven.
- Scandinavische landen domineren de top, maar het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en Ierland staan ook in de top 10.
- Nederland zakt met 3 plaatsen naar 46ste plaats in de Global Gender Gap Index.
- Nederland is veranderd van een van de voorlopers op het gebied van gendergelijkheid naar een achterblijver binnen de Europese groep.
- Ondanks hoger opleidingsniveau bekleden vrouwen slechts 29,6% van de hogere leiderschapsfuncties.
- Loopbaanonderbrekingen van vrouwen hebben een groter negatief effect op hun doorgroei ten opzichte van loopbaanonderbrekingen van mannen.
- AI dreigt bestaande ongelijkheden te reproduceren.
Over het Global Gender Gap Report 2026
In 2006 is de eerste editie van het Global Gender Gap Report uitgebracht vanuit twee eenvoudige uitgangspunten: economieën belemmeren hun concurrentievermogen als zij er niet in slagen om in al hun menselijk kapitaal te investeren, en het consequent meten van genderkloof kan leiders helpen hun inspanningen te richten op het bevorderen van gelijkheid binnen en tussen landen. Twintig jaar later zijn deze uitgangspunten nog altijd even relevant.Gezien de urgentie om de ‘gender gap’ te dichten brengt het World Economic Forum (WEF) jaarlijks een rapport uit waarin landen onderling worden vergeleken en inzichtelijk wordt gemaakt in hoeverre door landen voortgang wordt geboekt met het opheffen van ongelijkheid tussen beide seksen op vier aspecten van ongelijkheid: (1) economische participatie en kansen; (2) toegang tot onderwijs; (3) gezondheidszorg en levensverwachting; en (4) politieke invloed. De zogenaamde ‘Global Gender Gap Index’, met de overall score, staat daarin centraal. De score kan variëren van 0 (ongelijkheid) tot 100% (gelijkheid).
Door: Henk Volberda
