Nieuw boek: Kantelpunt biedt kompas voor een wereld in transitie

Hoe hangen kunstmatige intelligentie, klimaatverandering, geopolitieke verschuivingen, ongelijkheid en ruimtevaart met elkaar samen?

We leven in een periode waarin technologische doorbraken, ecologische grenzen, maatschappelijke spanningen en internationale machtsverschuivingen elkaar steeds sterker beïnvloeden. Toch worden deze ontwikkelingen vaak afzonderlijk besproken. Dat levert een beeld op dat per onderwerp klopt, maar niet als geheel. En daar baseer je geen keuzes op.

In Kantelpunt laten Mario van Rijn en René van der Burgt zien dat deze ontwikkelingen geen losse trends zijn, maar onderdelen van één groter systeem. Zij brengen vijf krachten samen die de toekomst bepalen: technologie, planeet, samenleving, macht en ruimte.

Wat is het kantelpunt van vergrijzing?

eem de vergrijzing. Het aantal tachtigplussers verdubbelt in twintig jaar, terwijl het aantal mensen tussen 20 en 65 jaar vrijwel gelijk blijft. Vergrijzing is daarmee niet alleen een zorgvraagstuk, maar ook een technologievraagstuk, en daarachter een machtsvraag: wie bepaalt straks wie er zorg krijgt, en wie die levert?

“Bijna elk plan noemt AI, vergrijzing of klimaat”, zeggen Van Rijn en Van der Burgt. “Bijna geen enkel plan zegt wat ze met elkaar doen.”

Waar richt het boek zich op?

Het boek is nadrukkelijk geen doemscenario en ook geen utopische toekomstvisie. Het eindigt ook niet bij inzicht: het slothoofdstuk helpt je de vijf krachten te vertalen naar wat je er zelf mee doet, van je eigen keuzes tot wat je in je omgeving kunt veranderen.

Het boek richt zich op wie besluiten neemt waarvan de gevolgen langer meegaan dan het plan: bestuurders, adviseurs en ondernemers. En net zo goed op wie aan de keukentafel beslist over een studie, een baan of een plek om te wonen.

Wat je in handen krijgt is geen samenvatting van de dagelijkse nieuwsstroom, maar een kompas: met actuele voorbeelden en de bronnen erbij laat het zien waar je staat en waar je kunt beginnen.

Over de auteurs

Mario van Rijn en René van der Burgt houden zich bezig met de impact van maatschappelijke en technologische ontwikkelingen op organisaties en samenleving. Eerder schreven zij Handboek Scenarioplanning (2010), bekroond door de Orde van Organisatieadviseurs. En Explore the Big Picture (2021), aanbevolen door onder anderen oud-premier Jan Peter Balkenende en ESA-astronaut André Kuipers. Kantelpunt is hun derde boek samen. Meer over hun werk op ivto.org