Ontspannen gedrevenheid gaat over bewegen in flow: met focus, toewijding en doorzettingsvermogen, maar zonder kramp of overspanning. Het vraagt dat je je eigen ritme vindt: weten wanneer je gas geeft en wanneer je bewust rust neemt. Balans is daarbij geen statisch evenwicht, maar een dynamisch spel van pieken en herstellen. Het draait om gezonde toewijding: fris blijven, kiezen waar je wel en niet instapt, en volhouden zonder te forceren of in perfectionisme te schieten.
Hoe vind je synergie tussen ontspanning en gedrevenheid? Hoe herken je op tijd waar gezonde toewijding overslaat naar ongezonde overbelasting? Tara Stiles, yogadocent en oprichter van Strala Yoga heeft er een passende uitspraak bij: ‘Use what you need, rest what you don’t’
Deze uitspraak vormt een kernprincipe in haar benadering van welzijn, beweging en levensstijl, en sluit wat mij betreft prachtig aan bij ontspannen gedrevenheid: gebruik alleen de energie, middelen en aandacht die nodig zijn voor wat je aan het doen bent en laat overbodige spanning, moeite of inspanning los, zodat je effectiever en met meer plezier dingen voor elkaar kunt krijgen.
Strala Yoga
Strala Yoga helpt mij om te checken hoe het eigenlijk met mijn over- of onderspanning staat én om weer ruimte en zachtheid in mijn lijf (en daarmee in mijn geest en de rest van mijn ‘zijn’) te vinden als ik toch (weer) even te gedreven bezig ben. Hoe jij dit ook kunt toepassen zonder meteen een yoga-opleiding bij Tara Stiles te moeten volgen? Voor mij werkt het om in de ochtend (en soms tussendoor) een paar minuten heel bewust yoga te doen. Yoga kan ook elke andere vorm van bewust bewegen betekenen: een wandeling, even rekken en strekken achter je bureau of even bewust ademhalen:
- Luister naar je lichaam en kijk waar je je mogelijk inspant of forceert waar dat niet nodig is en wat je los kunt laten. Het kan bijvoorbeeld zomaar zijn, of dat nu achter je computer is of tijdens een wandeling in het bos, dat je je schouders wat hoger optrekt dan nodig is en je die wat kunt laten zakken.
- Laat dan los wat je niet nodig hebt om te doen wat je aan het doen bent: Welke spieren kun je ontspannen? Welke gedachten kun je even laten gaan? Waar kun je je ademhaling wat verdiepen en vertragen?
- Kijk of je wat bewuster, met wat meer aandacht, meer ontspannen kunt bewegen. Of dat nu yoga is, of achter je laptop een verhaal schrijven: er is altijd wel iets wat je nog ietsje meer kunt ontspannen en ietsje meer ruimte kunt geven. Vaak komt er dan als vanzelf een ontspannen glimlach rond je mond en worden je ogen ‘zachter’.
Bewegen, letterlijk en figuurlijk, op een manier die goed voelt, zonder druk of oordeel over hoe ‘het’ eruit zou moeten zien, met zachtheid en intuïtie, met aandacht voor het herkennen van je eigen grenzen en behoeften – het helpt allemaal om je eigen balans te vinden tussen energie gebruiken waar dat nodig is, en rust te nemen wanneer je daar behoefte aan hebt.
De ontspanning blijven vinden in mijn gedrevenheid gaat bij mij niet altijd als vanzelf. Bij jou ook niet? Dan zou je naast yoga ook de volgende oefeningen eens kunnen proberen.
Reflectie: dialoog tussen vrijheid en discipline
Om te onderzoeken hoe vrijheid en discipline samenwerken in jouw leven, kun je een dialoog schrijven tussen beide. Laat ze elkaar vragen stellen: ‘Waarom ben jij belangrijk?’ en ‘Hoe kunnen we samenwerken?’. Deze oefening helpt je inzicht te krijgen in hoe deze krachten elkaar kunnen aanvullen.
Onderzoek ook wanneer en vooral hoe je vrijheid en discipline inzet: gezonde vrijheid (bijvoorbeeld ruimte voor creativiteit) en ongezonde vrijheid (bijvoorbeeld gebrek aan verantwoordelijkheid), gezonde discipline (bijvoorbeeld consistentie) en ongezonde discipline (bijvoorbeeld perfectionisme). Onderzoek wat je vaker in jouw gedrag terugziet. Is dat hoe je het wilt of zou je er iets aan willen veranderen?
Mindset: positieve zelfspraak
Positieve zelfspraak is een veelgebruikte techniek in de sportpsychologie. Via positieve zelfspraak kun je jezelf motiveren, geruststellen of ondersteunen. Wat je tegen jezelf zegt, beïnvloedt je onderbewustzijn. Positieve zelfspraak verhoogt je focus en motivatie, helpt uitdagingen als kansen te zien en zorgt dat je minder snel overweldigd raakt door stress. Door consistent te oefenen kan positieve zelfspraak een krachtige mindsettool zijn, waardoor je effectiever en rustiger met uitdagingen weet om te gaan.
Voorbeelden van positieve zelfspraak zijn: ‘Ik ben flexibel en kan omgaan met onverwachte situaties’, ‘Ik kan een positieve invloed hebben, zelfs in uitdagende tijden’, ‘Ik heb het in me om mijn doelen te bereiken’. Heb je een negatieve gedachte? Schrijf deze op, maar formuleer een positieve variant en schrijf deze ernaast. Lees deze net zolang (hardop) totdat deze de negatieve gedachte heeft vervangen.
Ervaren/doen: Perfomanceroutines
Veel topsporters gebruiken voorbereidingsroutines om hun prestaties te optimaliseren. Deze routines helpen niet alleen om je fysiek voor te bereiden, maar ook mentaal. Ook als leider kun je een performanceroutine voor jezelf creëren:
- Breng jezelf in de juiste gemoedstoestand door even de tijd te nemen en je voor te stellen hoe je het gesprek, de vergadering, of de presentatie succesvol uitvoert. Visualiseer jezelf als kalm, gefocust en effectief. Stel een heldere intentie voor van wat je wilt bereiken en zorg dat je alles bij de hand hebt (agenda, presentatie) wat je nodig hebt.
- Blijf in het moment. Topsporters gebruiken vaak een mantra of mentaal anker waardoor ze in het moment kunnen blijven. Kies voor jezelf een korte zin die bij je past en je helpt in wat je te doen hebt, zoals: ‘Blijf luisteren’ of ‘Eén stap tegelijk’. Wat ook goed werkt, is om bewust contact te houden met je lichaam: voel je voeten op de grond en adem rustig in je buik. Dat voorkomt dat je te veel in je hoofd gaat zitten en gaat over-analyseren.
- Goed afronden. Sta na afloop even stil bij wat er goed ging en wat er een volgende keer eventueel beter kan. Ontspan dan je lichaam en geest door iets fysieks te doen zoals een eindje wandelen, een korte yoga-oefening of een aantal keer bewust ademhalen. Dit is een goede manier om eventueel resterende spanning los te laten.
Behoefte aan meer reflectie-, mindset- en ervarings-/doe-oefeningen? Hier vind je oefeningen als de pieken-en-dalenreflectie, stress als bondgenoot, en korte oefeningen om in flow te komen.
Door: Monique Hammink
Bron: Van magie naar meesterschap – Ontwikkel de meta-skills die het verschil maken in jouw leiderschap
