Wat zichtbaar gezegd en gedaan wordt, bevindt zich in de bovenstroom. De onderstroom is datgene wat zich afspeelt voorbij het zichtbare gedrag. Het bestaat uit gevoelens, overtuigingen, behoeften en verwondingen die niet uitgesproken worden, maar wel voelbaar zijn in de samenwerking. Gedrag dat ooit functioneel was – om erkenning te krijgen, erbij te horen, conflicten te vermijden of controle te houden – wordt, meestal onbewust, ingezet. Weinigen zeggen openlijk: ‘Ik zeg dit, omdat ik bang ben voor afwijzing’ of ‘Ik houd me groter dan ik ben, omdat ik me onzeker voel’.
De sleutel tot transformatie ligt in het zichtbaar maken van wat er zich onderhuids afspeelt. Niet door het gedrag van teamleden te corrigeren, maar door ruimte te creëren waarin deze patronen zichzelf kunnen tonen. Hierin biedt de Authentieke Dialoog een krachtig teamcoachinstrument (Kilian, 2023).
De Authentieke Dialoog als toegangspoort
De Authentieke Dialoog helpt teamleden om hun aandacht naar binnen te richten en zich bewust te worden van wat er op dat moment in hun binnenwereld leeft. Denk aan gevoelens, beelden, lichamelijke sensaties, gedachten of herinneringen die opkomen als een onderwerp besproken wordt. Deze binnenwereld wordt vaak overschaduwd door de drang om iets op te lossen, om te reageren of om gehoord te worden. In de Authentieke Dialoog breng je juist vertraging aan, zodat contact kan ontstaan met wat er werkelijk speelt, voorbij de automatische reactie. Je nodigt de teamleden uit om hun ‘innerlijke dialoog’ te delen: dat wat er in hun binnenwereld speelt.
Wat de Authentieke Dialoog bijzonder maakt, is dat niet het gesprek of het uitwisselen van meningen centraal staat, maar het innerlijk waarnemen en het delen van wat daarin zichtbaar wordt. Daarmee verschuift het accent van communicatie naar aanwezigheid. Er ontstaat ruimte om iets te laten ontstaan, in plaats van iets te willen bereiken. Het vraagt van deelnemers om met open aandacht aanwezig te zijn – bij zichzelf en bij de ander – zonder oordeel, zonder haast, zonder interruptie. Deze houding ondersteunt dat de onderstroom, dat wat onderhuids speelt, vanzelf boven kan komen.
In plaats van met elkaar in debat te gaan of te zoeken naar verklaringen, ontstaat er gedeelde reflectie. Mensen spreken vanuit zichzelf, in plaats van over de ander. Er wordt verkend wat het probleem met iemand doet vanbinnen. En dat opent de weg naar een andere laag van ontmoeting, daar waar erkenning en inzicht kunnen ontstaan, simpelweg doordat iets gezegd mag worden zoals het werkelijk is. Wanneer teamleden zich bewust worden van wat er in henzelf én in de ander leeft, ontstaat er wat ik noem ‘collectief bewustzijn’ in het team.
Het doel van de Authentieke Dialoog is om het collectieve bewustzijn in het team te vergroten. Teamleden krijgen meer zicht op wat er bij elkaar speelt en kunnen niet alleen horen wat er gezegd wordt, maar ook beter doorvoelen wat er tussen de regels door voelbaar is. Wat niet wordt uitgesproken, is daarin even betekenisvol als wat wel benoemd wordt. De (bege)leider heeft er een rol in om te benoemen wat er onderhuids zichtbaar wordt en vragen te stellen die nieuwe inzichten opleveren voor het team (Kilian, 2014). Nieuwe inzichten die in de dialoog ontstaan, worden zo zichtbaar in het collectieve bewustzijn.
Authentieke Dialoog in een kleine setting
Voor Anne-Marie was de Authentieke Dialoog die ze voerde met haar leidinggevende een cruciale ervaring. jaar ze voorheen vooral strijd had ervaren in gesprekken met leidinggevenden, koos ze er nu bewust voor om zich open op te stellen. Ze sprak over haar worstelingen zonder zich te verharden. Haar leidinggevende steunde haar in haar persoonlijke groei en bood een veilige bedding waarin ze zich kwetsbaar kon tonen. Het was een belangrijke en transformerende ervaring voor haar. Ook voerde ze een Authentieke Dialoog met een collega, die veel verbinding bracht. Terugblikkend beschrijft ze de Authentieke Dialogen als ‘diep en intens’. Tijdens de opleiding tot werkgelukdeskundige, die ze bij mij volgt, leerde ze de Authentieke Dialoog zelf te begeleiden. Daarna faciliteerde ze nog twee dialogen, waarin de kracht van kwetsbaarheid centraal stond. Voor het eerst voelt ze echte steun binnen de organisatie. Het geeft haar het vertrouwen dat ze niet altijd hoeft te vechten om gehoord te worden. Deze ervaring verandert niet alleen haar relatie met haar leidinggevende, maar ook haar houding op de werkvloer.
Door: Veronique Kilian
Uit: Coachen naar de kern – De magie van transformatie
Speciaal voor NOBCO-coaches
-
Wist je dat je als lid van de NOBCO toegang hebt tot de Boom Coaching Collectie? Hier vind je meer dan 300 coachingsboeken die je online kunt lezen. Door gebruik te maken van de Boom Coaching Collectie kun je jezelf verder ontwikkelen en je coachees nog beter begeleiden. Log dus hier snel in!
