Hoe blijft leiderschap menselijk in een wereld die steeds sneller, complexer en onzekerder wordt? In het publieke debat domineren technologie, efficiëntie en de impact van AI op werk, terwijl op de achtergrond ook geopolitieke spanningen voelbaar zijn. Trainers en leiderschapsexperts van de Baak signaleren echter een andere beweging: leiders lopen juist vast wanneer menselijkheid, reflectie en relatie uit het leiderschap verdwijnen. Dat blijkt uit het nieuwe trendrapport van de Baak over werk en leiderschap.
De druk op organisaties is hoog: geopolitieke spanningen, de opkomst van AI en een krappe arbeidsmarkt dwingen tot verandering. Martijn van Haagen, leiderschapsexpert bij de Baak: “We begeven ons in een context waarin mensen meer en meer gezien worden als kostenpost in plaats van menselijk kapitaal. De huidige reorganisaties zullen nog maar het topje van de ijsberg zijn.”
Jongere generaties dwingen organisaties ‘succes’ te herdefiniëren
De Baak waarschuwt in hun rapport voor een eenzijdige focus op efficiëntie en cijfers. Uit onderzoek (de Baak Barometer, 2025) blijkt dat een overgrote meerderheid van werkenden empathie, betrokkenheid en moreel kompas belangrijker vindt dan hiërarchische daadkracht. Opvallend is dat deze verschuiving het scherpst zichtbaar is bij jongere generaties. Gen Z en jonge millennials nemen hun persoonlijke waarden expliciet mee naar het werk en verwachten van organisaties dat die koersvast blijven, ook wanneer economische omstandigheden verslechteren. Volgens de trainers van de Baak dwingt dat organisaties om opnieuw na te denken over wat succes betekent.
Verschuivingen op de Nederlandse werkvloer
Het rapport, gebaseerd op praktijkervaringen van trainers en experts die dagelijks werken met leiders en teams in Nederland, laat drie verschuivingen zien die nu zichtbaar worden op de Nederlandse werkvloer.
Werk verschuift van transactie naar betekenis
Automatisering en AI nemen steeds meer taken over. Hierdoor verschuift de waarde van werk van pure productiviteit naar menselijke vaardigheden en betekenisgeving. Leiderschap draait niet meer om ‘harder werken’, maar om het creëren van een omgeving waarin medewerkers zich kunnen ontwikkelen en onderscheiden op hun ‘soft skills’. Tegelijkertijd verwachten werknemers richting, waarden en maatschappelijke relevantie van hun organisatie.
Bewust leiderschap wordt een randvoorwaarde
Onder invloed van toenemende prestatiedruk en maatschappelijke onrust groeit de behoefte aan reflectie over alle leeftijden. Klassieke reflexen van controle en versnelling schieten tekort in een complexe en onzekere wereld. Leiders die ruimte bieden voor twijfel en zelfinzicht, bouwen aan meer veerkracht binnen teams dan leiders die enkel sturen op perfectie en snelheid.
Diversiteitsdenken kantelt en gaat voorbij de cijfers: de toekomst is relationeel
Veel organisaties sturen op diversiteitsquota, maar vergeten de cultuur. Het rapport stelt dat inclusie steeds minder zal gaan over beleid en representatie, maar steeds meer een relationele leiderschapsopgave wordt waarin ruimte voor verschil centraal staat en benut wordt. De focus zal verschuiven van ‘tellen wie er zit’ naar het actief onderzoeken van de dominante groepsnorm en het vermogen om uiteenlopende perspectieven veilig samen te brengen.
Verbinding als voorwaarde voor toekomstbestendig leiderschap
De overkoepelende conclusie van het rapport is helder: de toekomst van leiderschap is relationeel. Juist in de huidige context wordt de menselijke maat onderscheidend. Steven van Nieuwenhuijzen, CEO van de Baak, stelt in het rapport: “Waardecreatie kost tijd en is niet altijd direct zichtbaar in cijfers. Organisaties die investeren in het vermogen om te luisteren, te reflecteren en daadwerkelijk verbinding te maken, zijn de winnaars van morgen.”
Bron: De Baak
