Een team bestaat bij de gratie van de spelers die eraan meedoen. Richard de Hoop neemt dat heel letterlijk: in zijn boek Herrie of harmonie? vergelijkt hij teamleden met muziekinstrumenten die samen een harmonisch geheel (moeten) vormen.
De instrumenten in je team
De Hoop borduurt voort op het teamrollenmodel van de Britse psycholoog Meredith Belbin. Hij verving de namen van diens teamrollen (waaronder groepswerker, brononderzoeker, plant) door muziekinstrumenten, en kwam tot de volgende reeks:
- De hardwerkende bas: praktisch ingestelde en gedisciplineerde werknemer.
- De inspirerende trompet: enthousiaste en optimistische ontdekker.
- De energieke trom: actieve, vastbesloten tempomaker.
- De veelzijdige piano: positieve, resultaatgerichte moderator.
- De creatieve gitaar: originele initiator.
- De op feiten gerichte harp: kritische, serieuze denker.
- De planmatige hoorn: intuïtieve trouwtjestrekker.
- De behulpzame viool: sociale en extraverte teamspeler.
Het is de kunst om een team samen te stellen waarin alle instrumenten vertegenwoordigd zijn, en ook om ervoor te zorgen dat ze allemaal op elkaar zijn afgestemd en naar elkaar luisteren.
Dirigent
En hoe zit het met het teamleiderschap? Volgens De Hoop – die zichzelf een trompet noemt – kun je vanuit elke rol dirigent van het team zijn, afhankelijk van de context en de teamdoelstelling. Zo heb je voor een enthousiaste en zeer gemotiveerde ploeg het meest aan een trompet als leider, en ben je met een piano aan het roer het beste af wanneer je zoekt naar optimale synergie tussen de teamleden.
In de top van Nederlandse ondernemingen is de trom (type Louis van Gaal) oververtegenwoordigd. Maar daar heeft De Hoop zo zijn bedenkingen bij: ‘Belbin heeft ontdekt dat de trom-leider in een Rijnlandse managementcultuur (die ook in ons land overheerst) nooit optimale resultaten boekt. Dat zijn leiders met een hang naar risico en vechtlust, maar ze ontberen de noodzakelijke sociale competenties.’
Bron: Paul Groothengel in: Managementboek.nl, november 2012.