Keek op de week – Systeemgericht leiderschap
Wat is epistemische bescheidenheid?
Vol trots werd het vorige week aangekondigd: we krijgen een samenwerkingskabinet! Want helaas is dat in de politiek niet (meer) zo vanzelfsprekend.
Ook in organisaties wordt veel geïnvesteerd in het ontwikkelen van samenwerkingscompetenties. Vooral communicatievaardigheden en feedback leren geven zijn populair. Maar als professionals met verschillende expertises moeten samenwerken -zoals bij complexe beleidsterreinen- kom je er niet met dit soort algemene vaardigheden. Bijvoorbeeld in ziekenhuizen waar geprobeerd wordt medisch specialisten intensiever met elkaar te laten samenwerken over de grenzen van specialismen heen. Men heeft het dan over ‘Interphysician collaboration’ (een goede Nederlandse term lijkt er nog niet te zijn).
In dit soort contexten lijkt het aanleren van vaardigheden vaak maar een beperkt effect te hebben. Het is dan verleidelijk om te stellen dat te grote ego’s in de weg zitten. Maar ook wat te makkelijk. Want ingesleten denkkaders en werkwijzen spelen een minstens zo grote rol.
In recente literatuur heeft dit geleid tot het beschrijven van een specifieke competentie die van belang is in dit soort samenwerking: ’epistemische bescheidenheid’[1], bescheidenheid over wat je weet en kunt weten. Dat betekent niet het opzijzetten van de eigen autoriteit of de eigen expertise, maar om een volwassen omgang daarmee.
Dat vraagt om leren:
- onderscheid te maken tussen deskundigheid en zekerheid
- erkennen dat de eigen kennis altijd beperkt, voorlopig en contextgebonden is
- niet te snel vanuit het eigen vakgebied oplossingen aan te dragen
- accepteren dat andere perspectieven legitieme kennis kunnen bevatten
- vaardigheden om aannames expliciet te maken en ter discussie te stellen
Een epistemisch bescheiden professional zegt niet: “Ik weet het niet” maar: “Dit is wat ik weet — en dit is wat ik níet weet”.
Dat maakt het mogelijk om complexe problemen samen te begrijpen en inhoudelijk meningsverschillen te hebben zonder machtsstrijd.
Een mooie vaardigheid dus om in te investeren, ook voor het nieuwe kabinet. Want samenwerken is niet alleen iets dat moet willen, het is -net als leiderschap- ook iets dat je kunt leren.
| Systeemgericht leiderschap helpt leiders om de systeemgerichte blik en interventies toe te passen in leiderschapsrollen. In haar ‘Keek op de Week’ bespreekt Aty actuele onderwerpen die passen bij deze benadering van leiderschap. Je leest hier meer over systeemgericht leiderschap Bron: Systeemgericht leiderschap Door: Aty Boers |
[1] Singhal, D. (2024). A call for epistemic humility through reflexivity. Human Relations, 77(8)
