Beste Jaap,
Ze zijn eruit, de formerende partijen, ze willen een minderheidskabinet. In de media en op de socials breekt het gesprek erover los. Met name de zorg over het gebrek aan stabiliteit van zo’n kabinet voert de boventoon.
Ik vraag me af of stabiliteit ontstaat door een meerderheid of door politiek vakmanschap. We hebben net een weinig stabiel meerderheidskabinet achter de rug, dus ik denk dat we ons er niet zoveel zorgen over moeten maken. Sterker, ik denk dat het juist in deze tijd eigenlijk heel erg prettig is dat we een minderheidsregering krijgen.
Hoera, je zit in de oppositie!
Op de eerste plaats doorbreekt dat een beetje dat rare ontstane narratief dat als je niet in de coalitie zit, dat je dan ‘verloren’ hebt. Je hebt niet verloren, je neemt een andere rol in in hoe we ons democratisch systeem hebben ingericht. Je bent de oppositie. Net zo belangrijk als de coalitie. De oppositie is belangrijk als tegenmacht, als stem van de minderheid, om meerstemmigheid in het debat te houden, als evenwicht tegen al te drieste besluiten. Hoera, je zit in de oppositie! Neem je rol en speel het spel, in plaats van te mokken.
Op de tweede plaats, dat komt er meteen achter weg: in een minderheidskabinet moet je samenwerken met partijen die anders naar het vraagstuk kijken, die andere wegingen maken. Dus een minderheidskabinet moet ambities nuanceren, moeten zoeken naar goede oplossingen in tegengestelde belangen. Wat een heerlijk vooruitzicht voor ons, die inmiddels bijna gewend zijn aan coalities die denken dat dat betekent dat iedereen jouw zin moet doen. Ministers (en staatssecretarissen) zijn nu weer alleen maar minister: degene met de rol om goede oplossingen te vinden voor complexe vraagstukken in een veld met verschillende belangen. Ik kijk er nu al naar uit!
Complexe vraagstukken die ertoe doen
Tot slot, de vraagstukken die er op dit moment echt toe doen, zijn complexe vraagstukken. Vraagstukken waar geen makkelijke oplossingen voor handen zijn. Vraagstukken die multi-actor en multi-factor zijn. Wat fijn dat juist voor die vraagstukken nu ook een multi-actorperspectief gezocht moet worden in de Kamer!
Ik denk dat juist het feit dat we een minderheidskabinet hebben, ervoor kan zorgen dat de vraagstukken anders gewogen worden en er veel effectievere besluiten genomen kunnen worden. Ik denk dat het een kans is om onze maatschappelijke vraagstukken beter en realistischer te hanteren.
Dat minderheidskabinet maakt mij voorzichtig optimistisch. En dat is best lang geleden, dus ik koester het even.
Groet, Leike
Veranderkundigen Leike van Oss en Jaap van ’t Hek schreven samen veel boeken over verandermanagement en veranderkunde, zoals Onmacht,en Onderweg . Daarnaast schrijven ze elkaar brieven. Hun nieuwste boek heet Wederopbouw.
