Vandaag de dag werken er meer generaties samen dan ooit tevoren. Van de babyboomer die de pensioengerechtigde leeftijd nadert tot de ‘Gen Z-er’ die net zijn eerste stappen in de organisatie zet. Hoewel deze diversiteit een bron van innovatie kan zijn, zorgt het in de praktijk vaak voor onbegrip en frictie. In de Boom Management Podcast ging Eduard van Brakel in gesprek met generatie-expert Kim Jansen over de groeiende generatiekloof en hoe we die kunnen overbruggen.
Unieke situatie
We bevinden ons in een unieke historische situatie. Door de krapte op de arbeidsmarkt en het feit dat mensen langer doorwerken, zijn er momenteel maar liefst vijf generaties tegelijkertijd actief op de werkvloer. Volgens auteur en psycholoog Kim Jansen is de generatiekloof momenteel groter dan ooit. De oorzaak? Een botsing van werkparadigma’s.
Aan het roer staan vaak de Pragmaten’ en Generatie X. Zij zijn opgevoed met het idee dat je trouw bent aan je werkgever, je schouders eronder zet en je privéleven aan de kapstok hangt zodra je het kantoor binnenstapt. Daartegenover staat de jonge generatie die werk niet meer ziet als een losstaand deel van hun identiteit. Voor hen is authenticiteit de norm; zij nemen hun volledige persoonlijkheid mee naar hun werk. Wanneer deze werelden botsen, ontstaat er onbegrip. De oudere garde ziet ‘verwende snotapen’, terwijl de jongeren schrikken van de rigide cultuur en het gebrek aan balans.
Wederzijds bashen
Het is verleidelijk om elkaars verschillen af te serveren met termen als Oké Boomer of kritiek op de deeltijdmentaliteit van jongeren. Toch is er een diepere laag. Kim Jansen benadrukt dat we Generatie Z — die opgroeide in een policrisis van klimaatverandering, woningnood en economische onzekerheid — feitelijk als een ‘pechgeneratie’ kunnen bestempelen.
‘Als wij afgeven op jongeren, geven we eigenlijk af op onszelf en hoe wij hen hebben opgevoed,’ stelt Jansen. Ouders hebben hun kinderen aangemoedigd om kritisch te zijn, voor hun eigen geluk te kiezen en de wereld te ontdekken. Het is dan ook paradoxaal dat diezelfde kwaliteiten op de werkvloer vaak als lastig worden ervaren.
Tips voor managers
Hoe zorg je ervoor dat deze diverse groep niet tegenover elkaar komt te staan, maar elkaar juist versterkt? Kim Jansen deelt een aantal cruciale inzichten voor de moderne manager:
1. Omarm ‘Reverse Mentoring’
Gooi de traditionele hiërarchie van de ervaren rot en de groentje overboord. Bij reverse mentoring (omgekeerd mentorschap) leren jong en oud van elkaar. Waar de senior medewerker vlieguren en organisatiesensitiviteit meebrengt, kan de jongere medewerker de organisatie helpen met digitale vaardigheden en een frisse, vernieuwende blik. Durf als manager de vraag te stellen en sta daadwerkelijk open voor het antwoord.
2. Stop met de ‘One Size Fits All’-aanpak
De tijd van gelijke monniken, gelijke kappen is voorbij. In een krappe arbeidsmarkt is maatwerk de sleutel tot behoud van talent. De ene medewerker bloeit op bij fulltime aanwezigheid en een duidelijk carrièrepad, terwijl de ander behoefte heeft aan een sabbatical, parttime werken of neurologische aanpassingen (zoals bij ADHD of autisme). Kijk naar wat elk individu nodig heeft om tot zijn recht te komen.
3. Voer het oncomfortabele gesprek
Veel irritaties op de werkvloer blijven onuitgesproken. Managers moeten een cultuur creëren waarin aannames getoetst worden. Een simpel voorbeeld: jongeren kunnen een punt aan het einde van een WhatsApp-bericht als agressief ervaren, terwijl een oudere generatie dit slechts als correct Nederlands ziet. Door nieuwsgierig te zijn naar deze kleine cultuurverschillen in plaats van ze te veroordelen, ontstaat er begrip.
4. Erken de invloed van de tijdgeest
Besef dat een generatie niets anders is dan een product van de tijd waarin men opgroeit. De Babyboomer groeide op in de wederopbouw; Gen Z in een digitale wereld vol onzekerheid. Door elkaars achtergrond te begrijpen, transformeren vooroordelen naar inzichten.
Conclusie: Diversiteit is een werkwoord
Generatiemanagement is geen sexy term, maar het is wel noodzakelijk. In een wereld die razendsnel verandert, hebben we de ervaring van de ouderen én de disruptieve vernieuwingsdrang van de jongeren knetterhard nodig. Het vraagt om moed van de manager om de controle los te laten en de mens achter de medewerker echt te zien. Want uiteindelijk, zoals Kim Jansen het verwoordt: ‘Diversiteit is het mooiste wat we op aarde hebben, mits we de context creëren waarin iedereen volledig zichzelf mag zijn.’
Beluister de podcast met Kim Jansen
Over de gast: Kim Jansen is psycholoog, generatie-expert en auteur van het boek Het Generatie Effect. Ze helpt organisaties om de kracht van verschillende generaties te benutten en de samenwerking op de werkvloer te verbeteren.
Door: Eduard van Brakel
