De meeste Management Teams (MT’s) leiden aan een collectieve vorm van zelfoverschatting. Terwijl ze zelf denken een acht te scoren, beoordeelt de werkvloer hun impact vaak met een magere onvoldoende. Steven van den Heuvel, interim-manager en auteur van het boek Het High Impact MT dat op de shortlist staat voor Managementboek van het Jaar 2026, trekt een pijnlijke conclusie: negen van de tien MT’s halen hun potentieel niet. Sterker nog, sommigen hebben zelfs een destructieve invloed. In de Boom Management Podcast legt hij uit hoe de weg naar de top van de apenrots vaak de weg naar de middelmatigheid is.
Het is een klassiek beeld in de polder: een groep hoogopgeleide professionals die wekelijks urenlang vergaderen over de koers van het bedrijf. Maar achter de gesloten deuren van de vergaderkamer schuilt vaak een ongemakkelijke waarheid. ‘Als consultant had ik altijd een grote mond over hoe het beter moest,’ bekent Van den Heuvel eerlijk aan host Eduard van Brakel. De praktijk bleek echter weerbarstiger toen hij zelf plaatsnam in het MT van de Belastingdienst voor de hersteltoeslagen. ‘De theorie is simpel, de uitvoering is topsport onder hoogspanning’.
Het koninkrijk versus het collectief
De fundamentele weeffout in veel MT’s is de dubbelrol van de deelnemers, zegt Van den Heuvel. Ieder lid is niet alleen onderdeel van het strategische team, maar ook de baas van een eigen afdeling. Dit zorgt voor een voortdurende belangenverstrengeling. ‘Zodra het spannend wordt, trekken managers zich terug in hun eigen koninkrijk’, zo observeert hij. De spagaat tussen het eigen afdelingsbelang en het grotere organisatiedoel zorgt ervoor dat echte keuzes vaak uitblijven. Het MT speelt om te vermijden in plaats van om te winnen.
Destructieve impact
Het is een misverstand dat een MT dat geen keuzes maakt, geen impact heeft. ‘Sommige teams hebben een ronduit destructieve impact’, stelt Van den Heuvel onomwonden. ‘Wanneer een team onduidelijkheid uitstraalt, conflicten onder het tapijt schuift of besluiten na de vergadering ondermijnt (‘Ik was het er ook niet mee eens, maar ja…’), sijpelt dat giftige sentiment door naar de hele organisatie. Het resultaat is een stuurloos schip waar de bemanning het vertrouwen in de kapiteins verliest.’
Het recept voor herstel: De drie R’en
Om uit de moeras van middelmatigheid te trekken, moet een MT terug naar de basis en zichzelf in kaart brengen. Maar Van den Heuvel hanteert ook drie pijlers die het fundament vormen van elk succesvol team: Relaties, Richting en Ritme.
Relaties: Vertrouwen is geen teambuilding-uitje
Vergeet de jaarlijkse heidag met een externe spreker en een middagje boogschieten. Vertrouwen in een MT wordt niet gebouwd tijdens de lunch, maar in de vuurlinie. ‘Vertrouwen groeit vooraldoordat we positieve ervaringen met elkaar hebben in lastige situaties,’ benadrukt Van den Heuvel. Het gaat om de bereidheid om elkaar de waarheid te zeggen met compassie, zonder dat de relatie sneuvelt.
Richting: Stop met micro-management
Veel MT’s verzuipen in de details. Ze zijn zo druk met het blussen van brandjes op de werkvloer dat ze vergeten de koers uit te zetten. Een High Impact MT bepaalt de kaders en stelt anderen in staat om hun werk te doen. Als een MT zich bemoeit met de kleur van de koffiebekertjes, hebben ze de regie over de strategie allang verloren, vindt de auteur.
Ritme: De tucht van de klok
Visie zonder executie is een hallucinatie. Om plannen werkelijkheid te laten worden, is een strak ritme nodig. Van den Heuvel zweert bij kwartaalritmes. ‘Die voor rust in de rest van de organisatie, omdat medewerkers weten wanneer er gestuurd wordt en wanneer ze de ruimte krijgen om uit te voeren’.
Spelen om te winnen
De meest intrigerende vraag die Van den Heuvel stelt aan MT-leden is: ‘Speel je om te domineren, om niet te verliezen, of om te winnen?’ Volgens hem kiezen leidinggevenden te vaak voor de veilige weg: het polderen om tot een compromis te komen waar niemand zich echt aan committeert. Spelen om te winnen vraagt om de moed om het eigen gelijk op te offeren voor het belang van de gehele organisatie.
Durf ‘de vijf’ te zien
De weg naar verbetering begint met een pijnlijke confrontatie met de spiegel. Waar MT-leden zichzelf vaak een vette 8 geven, is de omgeving minder mild. Het advies van Van den Heuvel is simpel maar doeltreffend: vraag om 360-graden feedback. De impact van een MT wordt niet bepaald door hoe gezellig de leden het zelf vinden, maar door hoe de rest van de organisatie hun leiderschap ervaart.
Derde niveau van leiderschap
Leidinggeven aan een MT is het derde niveau van leiderschap. Het gaat niet meer over jou, en zelfs niet meer alleen over jouw team. Het gaat over het collectief. ‘Het is topsport,’ besluit Van den Heuvel, ‘En in de topsport is er geen ruimte voor vrijblijvendheid. Alleen management teams die bereid zijn om de diepte in te gaan op het gebied van relaties, richting en ritme, kunnen de destructieve middelmatigheid achter zich laten.’
Beluister de podcast: Het High Impact MT met Steven van den Heuvel
Bron: Boom Management Podcast
Door: Eduard van Brakel
- Steven van den Heuvel is interim-manager en auteur van Het High Impact MT, dat op de shortlist staat voor Managementboek van het Jaar. Bestel het op Boom.nl >>>>
